The Book Of Joan is het beste dat je dit jaar gaat lezen. Tenzij je Brett Kavanaugh heet of een andere naam hebt en niet in vrouwen gelooft.

Book_of_Joan_coverHet zijn gekke tijden voor jou, weldenkende en onbevooroordeelde liefhebber van popcultuur. Aan de ene kant mag je niet klagen omdat micropenisdragers zoals Weinstein, Spacey en Cosby worden aangepakt. Je pompt zelfs een bescheiden vuistje in de lucht omdat vrouwelijke science fiction auteurs prijzen winnen, zwarte superhelden het witte doek veroveren en een openlijk lesbische en verbaal sterke rapper haar mompelende, mannelijke collega’s het nakijken geeft.

Tegelijkertijd is comicsgate een ding en blijkt keer op keer dat de videogame-scene niet alleen prachtige vormen van vermaak, maar ook meer gif voortbrengt dan de winterjas van prins Oberyn Martell.  Zowel door ontwikkelaars als spelers.

Toch geloof ik erin dat de zogenaamde fans die aan de de basis liggen van een hoop online intimidatie het uiteindelijk afleggen tegen echte liefhebbers zoals jij en ik. Zodat deze groep treurige, krampachtig aan een nooit bestaand verleden vasthoudende, gefrustreerde marginalen, niets anders rest, dan elkaar gemene memes sturen in een of andere 4chang-uithoek.

Fight the power: koop een boek

Maar goed. Ik dwaal af. Of eigenlijk niet. Want ik denk dat jij als consument van popcultuur een grotere rol speelt dan je denkt in de weg naar een meer leefbare, inclusieve samenleving. Een maatschappij waarin ruimte is voor vermaak dat net zo divers is als wijzelf.

Dat hoeft niet gelijk een ingrijpende rol te zijn. Je aanmelden bij het Pussy Riot-bevrijdingsfront kan altijd nog. Nee, onderschat de impact van kleine acties niet.

Case in point: als je na het lezen van deze posting Yuknavitch’ roman The Book of Joan  koopt, maak je daarmee een sterk (want financieel) gebaar. Waarmee je laat zien aan alle mensen die achter de mediaknoppen zitten en bepalen welke boeken worden uitgegeven, welke games worden ontwikkeld en welke films in de bioscoop terechtkomen, dat eh, nou ja, dat je gelooft in een ander perspectief dan het mannelijke bijvoorbeeld.

Jezus Jeetje, ik kom hier gewoon voor een boekentip, kan het wat minder politiek en hoogdravend?

Ok ok, hoe klinkt dit: eigenlijk zeg je met het aanschaffen van deze geweldige roman: ‘ja, ik houd van retespannende literatuur, ben ook niet vies van science fiction, historische fictie en gek op sterke vrouwen in de hoofdrol.’ Dat zijn namelijk de ingrediënten van The Book of Joan, beste Jeetje-bezoeker.

Lidia leidt een bijzonder leven, schreef een manifest voor misfits en is niet vies van mooie dingen roepen in interviews:

“I believe in art the way other people believe in God. I’m not trying to make a tricky sentence. It’s just true. I have found reasons to breathe again by living in communities of people who choose self-expression over self-destruction. It’s another way to form hope, without hierarchizing it so that you’re looking up toward a God, or someone smarter or more famous than you are. It’s a lateral definition of hope where you just need each other, and you need to stand up and not leave each other hanging.” Lidia Yuknavitch interview in Lenny.

The Book of Joan is haar laatste roman en werkelijk wonderschoon en naargeestig tegelijk.  Zoals alle goede sf laat het je nadenken over onze huidige samenleving en schetst het een doorgeslagen toekomst die hopelijk nooit werkelijkheid wordt.

Plot in een paar regels

In het verhaal volg je twee mensen die onderdeel zijn van een elite die in een ruimtestation boven de aarde rondcirkelt. Onze planeet is inmiddels compleet onbewoonbaar en stervende. Net zoals de mensheid zelf. Vruchtbaarheid is een doodlopende weg en de ‘gelukkigen’ in het ruimtestation zuigen de laatste restjes aardse grondstoffen via kabels leeg. Terwijl ze ondertussen op onorthodoxe wijze zoeken naar nieuwe manieren van voortplanting.

Het gepeupel op aarde rommelt troosteloos verder. Totdat een jonge vrouw die (voor de lezer met een redelijk ontwikkeld historisch besef) veel weg heeft van een moderne Jeanne d’Arc, in opstand komt. Dat is het begin van het einde. Maar ook van iets nieuws.

TL;DR : Gelukkig staat er altijd een sterke vrouw op om de status quo te bevechten.

 

Je scoort The Book Of Joan van Lidia Yuknavitch bij je favoriete buurtboekenwinkel.

Onze wereld staat in de fik en deze roman uit 1949 vertelt je hoe het afloopt (spoiler: natuur vs. mens 1 – 0).

doeiets

De wereldwijde resistentie tegen antibiotica neemt schokkende vormen aan, China gaat full on Black Mirror, R. Kelly blijkt helaas een nog grotere viezerik dan gedacht en in Nederland gaan we normen en waarden-wise terug naar de jaren ’50, one anti-gelijkheidscampagne at a time. Wat een heerlijke tijd om te leven lezen. 

Als zelfs millennials het niet meer zien zitten, wie gaan er dan voor zorgen dat er straks een beetje fatsoenlijk te leven valt met elkaar? Op een aarde die ook nog als zodanig te herkennen is?

Als een betere wereld bij jezelf begint, wat betekent dit dan voor boekenlezers? Helpt dat? Direct natuurlijk geen moer. Indirect wel. Juist in dit soort onrustige tijden waarin de nabije toekomst er weinig hoopgevend uitziet biedt literatuur uitkomst.

Neem de dystopische, einde-der-tijden romans binnen science fiction. Verhalen die je doen beseffen hoe bijzonder onze aardkloot is en hoe belangrijk het is je ervoor in te zetten.

Een werkelijk wonderschoon voorbeeld dat ik net uit heb is Earth Abides, de enige sf-roman van schrijver en professor George R. Stewart.

Earth Abides - George R. Stewart
De verschrikkelijk lelijke, generieke cover maakt het lezen van dit boek extra apocalyptisch  

Earth Abides dateert uit 1949, niet bepaald een periode die heel erg bekend stond om zijn doemdenkerij. Terwijl gesomber over de mensheid een gemoedstoestand is die me vrij essentieel lijkt als je een verhaal schrijft over een negatieve toekomst van onze samenleving.

Ondertussen had de USA in ’49 van de vorige eeuw de Tweede Wereldoorlog zo’n beetje eigenhandig gewonnen, geen last van een ingestorte economie en zat het als enige natie op een werkende atoombom.

Misschien was George Stewart een scherpe krantlezer en voorzag hij wat er de komende twee jaar zou gebeuren…

Van een communistische regering in China die aan een reign of terror begint tot de Russen die in 1949 ook een bom bezitten en in 1950 Noord-Korea steunen met een aanval op het Zuiden van het schiereiland; kom er maar in…. Koude Oorlog.

Kijk, dat is dan wel een periode in de wereldgeschiedenis die zich prima leent als bron voor speculatieve fictie. Of je wilt als schrijver weten hoe het allemaal toch zo heeft kunnen komen, óf je bent bang voor wat er gebeurt als het echt misgaat….

Dat is waar Earth Abides begint.

Hoofdpersoon Ish Williams zit als onderzoeker een week of twee in een boshut en wordt daar gebeten door een slang. Nadat zijn lijf het gevecht met het gif heeft gewonnen gaat hij terug naar huis. En ontdekt Ish dat de wereld niet meer hetzelfde is. Wat heet: iedereen is dood. Echt hartstikke mors. De oorzaak? Een gemuteerd virus.

Gelukkig is Ish een pragmatische overlever. Iemand die in tegenstelling tot veel andere ramp rebounders geen last heeft van een posttraumatisch stresstrauma dat massaal de kop op steekt bij de 1% van de mensheid die het gruwelijke virus heeft overleefd.

Ish is een piekeraar denker, die zich voor de ramp inzette voor de wetenschap. Hij ontdekt in de nieuwe situatie dat zijn wil om te observeren en leren groter is, dan de (heel begrijpelijke) neiging er een einde aan te maken.

In Earth Abides lees je dankzij Ish’ observaties hoe de aarde zich herpakt en terrein terugwint op de praktisch uitgeroeide menselijke beschaving. Het is een ode aan de ecologie uit een tijd dat dit woord nog uitgevonden moest worden.

earth-abides-3

En nee, er rennen slash strompelen geen zombies rond. Het is juist de afwezigheid van monsters, agressie en geweld die af en toe erg spannend en indrukwekkend is.

Ish vindt gelukkig een vrouw die mentaal net zo weerbaar is als hij en doet met haar de rampestamp. Je moet toch wat als Netflix het niet meer doet, right? Het gevolg na een jaar of twintig is een heuse clan. Een stam die leeft van de jacht en een eindeloze voorraad blikvoer en meuk die ze verzamelen uit dorpsstraten en stadswijken. Vol met uitpuilende winkels die nooit meer een betalende klant door hun deur zullen zien gaan.

Statig, zo wordt de roman omschreven op de cover. En dat klopt. Verwacht geen benauwde op de huid-ervaring zoals Annihilation van Jeff Vandermeer. Maar reken ook niet op het uitzichtloze en bij vlagen misantropische The Road van McCarthy.

Want de stam die Ish en zijn vrouw gesticht hebben doet het eigenlijk hartstikke goed. Er is berusting, maar ook plezier, liefde en empathie. Voor elkaar én de natuur.

En de aarde? Die draait lekker door. Terwijl de mensheid een gigantische stap terug doet en het nog één keer mag proberen. Prima deal als je het mij vraagt.

Earth Abides bestel je bij je favoriete boekwinkel of koop je bij The American Book Center.

 

7 Boekentips voor 2018 van iemand die ze nog niet gelezen heeft.

Boekentips_januari2018

2017 was een prima leesjaar. Mijn boekenteller bleef staan op een stuk of 26 exemplaren. Toch is het me vorig jaar niet gelukt mijn stapel ongelezen boeken weg te werken. Dat zal ook nooit gebeuren als Tsundoku-lijer. (Jeweetwel, iemand die meer boeken koopt dan hij gaat lezen.) Enfin. Dit is 2018. Nieuwe ronde nieuwe kansen. Mocht jij dit jaar overwegen je Netflixavond af te wisselen met het lezen van een boek, vertrouw dan gerust op mijn dwangmatige aankoopbeleid en de volgende flapteksten…        

THIS CENSUS-TAKER – CHINA MIEVILLE

IMG_4357

Wat de flaptekst zegt:

 

‘Amazing’ – The Times

‘Astonishing’ – Daily Telegraph

Wat ik denk:

Miéville ziet eruit als het neefje van de Techno viking, maar zijn invloed en faam reiken verder en hebben meer impact dan wat views op Youtube. De beste man heeft namelijk meer verbeeldingskracht op een gemiddelde pagina van zijn romans dan alle servers van Giphy bij elkaar. En hij speelt met literaire genres alsof er geen Donald Duck vakantieboeken bestaan. Zijn werk is echt ontzettend divers. Hij noemt het zelf ‘weird fiction’ zoals je dat misschien kent van Jeff Vandermeer. Maar hij schrijft nooit raar om het raar. Door er altijd voor te zorgen dat zijn karakters rijk en realistisch zijn.

In deze novelle gaat er van alles mis in een afgelegen huis op een heuvel. Ja ja, stop maar. You had me at ‘afgelegen.’ Toch? TOCH!?

Mo’ meta blues – Ahmir ‘Questlove’ Thompson

IMG_4358

Wat de flaptekst zegt:

 

‘…incredible. He’s one of the more unabashed music geeks to ever walk the earth… a student of music and pop culture. But, as the book demonstrates, Thompson is also a wonderful storyteller.’ – Pitchfork.

Wat ik denk

Korte bekentenis: ik lees zelden non-fictie. Al die informatie en feiten…. Zulke boeken geven me het gevoel dat ik dingen moet onthouden. Dat lukt me dus niet. Laat Questlove nu net een wandelende popencyclopedie zijn en zijn memoire volgepropt hebben met feiten, weetjes en trivia…. Toch wil ik het proberen. Ahmir Thompson is one of the good guys en gebruikt zijn invloed en kennis ondermeer om anderen te enthousiasmeren voor muziek. Ik ben werkelijk benieuwd naar zijn jeugd en leven en de rol die muziek hierin speelt…

Dhalgren – Samuel r. Delany

IMG_4359

Wat de flaptekst zegt

 

“I consider Delany not only one of the most important SF writers of the present generation, but a fascinating writer in general who has invented a new style” – Umberto Eco.

Wat ik denk

Ja jeetje. Een vuistdikke roman over een verlaten stad waarin tuig en gestoorde types de dienst uitmaken. Totdat er iemand de stadsgrenzen binnenwandelt met een ietwat subtieler afgestemd gevoelsleven. Een roman als puzzel. Met de hoofdstukken als stukjes… Echt iets waar ik goed in ben. Not. Maar toch. Een boek dat door Eco en William Gibson een meesterwerk wordt genoemd, dat moet toch een ervaring zijn?

The North Water – Ian McGuire

IMG_4360

Wat de flaptekst zegt

 

“A great white shark of a book – swift, terrifying, relentless, and unstoppable.” – New York Times.

Wat ik denk

Yes ! Een dronkelappende, grove en bloeddorstige zeeman gaat tijdens een gedoemde reis naar de Noordpool de confrontatie aan met een van zijn passagiers, een voormalige chirurg. Dit is een verhaal dat de slechtheid waar de mens toe in staat is, toont op een manier die je volgens mij gewend bent van Netflix lekkers als Narcos of de Game of Thrones-intriges…. Maar dan dus in boekvorm. Yes please.

 

Sour heart – Jenny Zhang

IMG_4361

Wat de flaptekst zegt

 

“As I read, I quickly realised this was something so new and powerful that it would come to shape the world, not just the literary world, but what we know about reality. Get ready.” – Miranday July

Wat ik denk

Miranda July heb ik hoog zitten. Maar toch, zo’n uitspraak van haar, dat kan alleen maar tegenvallen… Toch is July niet de enige die onder de indruk is van deze bundel korte verhalen van Jenny Chang. Verhalen waarin het draait om familie, onze geschiedenis en vrouwelijke seksualiteit. Vrouwen en sex! MUST READ. Sorry.

 

Dood op krediet – Louis-Ferdinand Céline

IMG_4362

Wat de flaptekst zegt

 

Dood op krediet bevat een aaneenschakeling van scènes die stuk voor stuk sterke reacties oproepen. Dat kan lachen zijn […] of vertedering [..] Maar meestal is de lezersmotie er een van gebiologeerde schrik en afschuw.” – Vrij Nederland

 

Wat ik denk

Ja wat dacht je, 2018 lezend doorbrengen zonder literaire klassiekers? Deze autobiografische roman van Céline schijnt pjachtig te zijn. Iets met een arts die in de jaren dertig van de vorige eeuw in een volksbuurt in Parijs werkt en zijn dagen kankerend op alles en iedereen doorbrengt. Hij beschrijft zijn jeugd waardoor je als lezer een mooi beeld krijgt van de mentaliteit van de middenstand. En we weten allemaal waar die toe leidde… Hoi Thierry!

 

The Book of dust – Philip Pullman

IMG_4363

 

Wat de flaptekst zegt

“Kut, dit is een eerste editie die is uitgegeven voordat de recensies waren verwerkt.” – Jan Wicher Emmens

Wat ik denk

Dacht je dat J.K. Rowling als enige patent had op het fantastische en verhalen die jong en oud koesteren? Vergeet het maar. Philip Pullman heeft met zijn His Dark Materials-trilogie een superrijke mythologie neergezet die nog lang niet is afgerond. Het fijne van Pullman is dat hij jou als lezer als een soort literaire Steven Spielberg op avontuur neemt. En ondertussen een verhaal vertelt waarin je kijk op macht, religie en opgroeien geprikkeld wordt. The Book of Dust is het eerste deel van een nieuwe trilogie, een prequel op His Dark Materials zo je wil… Vergeet de matige verfilming van The Amber Spyglass, het eerste deel van His Dark Materials en ga gewoon voor dit boek…

Kim Stanley Robinson’s Aurora is wat er gebeurt als de bemanning van Alien: Covenant nooit aankomt.

img_2415

Het klimaat doet hard zijn best om van onze aarde de kleihoek van een crèche aan het einde van de dag te maken. Tel hier types als Trump, Erdogan en Rutte die aan het roer staan bij op en het is makkelijk om de hoop te verliezen en je dromen te vestigen op plan b: het zoeken naar een andere, bewoonbare planeet. Hoi Kim Stanley Robinson’s Aurora! 

De schrijver is geen onbekende met dit onderwerp. Zijn (fantastische) Mars-trilogie gaat over het ‘terraformen’ van de gelijknamige planeet. In de roman Aurora is het de reis naar een leefbare alternatief voor de aarde die centraal staat.

Robinson is overigens zelf niet bepaald optimistisch over de haalbaarheid van deze route: 

It’s a nasty proposition and a wrong idea. The harder you press it, the more you realize it won’t work. Even the closest star systems are too far away.

Nu ben ik het soort sf-lezer dat technische details of uitweidingen altijd direct vergeet bij het omslaan van de bladzijde. Dus hoe het ruimteschip precies werkt weet ik niet meer. Ach, who cares. Er sterven mensen van ouderdom en er worden nieuwe generaties geboren op het schip. De duur van de vlucht is iets van 160 jaar als ik me niet vergis. Crazy, dat je geboren wordt op een ruimteschip toch? En gek, dat worden de mensen aan boord van het schip zeker, gedurende de roman.

Wat zo fijn is aan het werk van Robinson is dat hij niet alleen het science gedeelte van SF fantasierijk en tegelijkertijd geloofwaardig beschrijft.

Maar hij is juist ook sterk in het neerzetten van volwaardige karakters van vlees en bloed. Echte mensen met al hun geschifte gedrag.

Aurora is dan ook de perfecte vorm van escapisme totdat Ridley Scott met zijn nieuwste aanvulling op de Alien-reeks op je scherm verschijnt. Ik zet mijn geld alleen op de crew van de Aurora 🙂

Kim Stanley Robinson – Aurora koop je onder andere bij The American Book Center of scoor je bij bol.com.